Τελικά πως ολοκληρώθηκε η Βυζαντινο-βουλγαρική σύγκρουση; Ήταν η Μάχη στο Κλειδί τόσο κρίσιμη ή μήπως κάποιο άλλο γεγονός ήταν το μοιραίο για το βουλγαρικό βασίλειο; Αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσω να απαντήσω στο άρθρο μου που ακολουθεί.
Ήταν 1014, σε τέσσερα χρόνια η Βουλγαρία θα ήταν στα χέρια των Βυζαντινών. Μετά τη μάχη στο Σπερχειό και τη μεγάλη νίκη του Νικηφόρου Ουρανού, ο Βασίλειος Β΄ εισέβαλε κάθε χρόνο. Παρά τις καταστροφές που είχαν υποστεί, οι Βούλγαροι συνέχιζαν να οικοδομούν και να εξοπλίζουν μεγάλους στρατούς. Το επιτελείο του βυζαντινού ηγεμόνα ήξερε πως έπρεπε να καταλάβει τα ορεινά περάσματα που φρουρούνταν με την απόλυτη πειθαρχία. Σύμφωνα με τον Σκυλίτζη ο Σαμουήλ δεν μπορούσε να αντεπιτεθεί σε ανοιχτό πεδίο και να τον προσβάλλει σε μάχη εκ παρατάξεως. Μάλιστα ο μεγάλος ιστορικός μας πληροφορεί ότι ο βούλγαρος Τσάρος εξόπλισε το πέρασμα στο Κλειδί με ικανό αριθμό από στρατό και περίμενε τους βυζαντινούς. Ο ίδιος ο Βασίλειος Β΄ όταν αντίκρισε τις οχυρώσεις, εγκατέλειψε την ιδέα να εισβάλει από το Κλειδί, αλλά ο Νικηφόρος Ξιφίας, διοικητής της Φιλιππούπολης έκανε συμφωνία με τον αυτοκράτορα για επαναλαμβανόμενες επιθέσεις στις γραμμές του εχθρού με σκοπό την φθορά του. Μάλιστα ο Ξιφίας θα πήγαινε και θα έβλεπε αν μπορούσε να κάνει κάτι επικερδές για να λύσει το κοινό τους πρόβλημα. Έτσι ο διοικητής της Φιλιππούπολης οδήγησε τους άντρες του από το βουνό κοντά στο Κλειδί με το όνομα Βαλασίτζα, περνώντας από κατσικόδρομους και μέρες μετά εμφανίστηκε πάνω από τους Βουλγάρους και τους χτύπησε από τα νώτα τους. Ξαφνιασμένοι οι υπερασπιστές τράπηκαν σε φυγή. Ο Βασίλειος Β΄ κατεδάφισε ύστερα το οχυρό και κυνήγησε τους διαφυγόντες. Οι περισσότεροι πιάστηκαν αιχμάλωτοι, με τον Σαμουήλ για δεύτερη φορά να γλυτώνει, αυτή τη φορά με παρέμβαση του γιου του που αντιστάθηκε γενναία κατά των Βυζαντινών. Ο Σαμουήλ μετά από αυτά τα γεγονότα πήγε στον Πρίλαπο ή Πρίλεπ στα σλαβικά.
Τώρα ήρθε η ώρα για τη στιγμή που θεωρείται η πιο κρίσιμη για τη μοίρα του πρώτου Βουλγαρικού βασιλείου. Ο Βασίλειος Β΄ συγκέντρωσε τους αιχμαλώτους και τύφλωσε 15 χιλιάδες από αυτούς, με έναν στους εκατό να είναι μονόφθαλμος και τους έστειλε στον Σαμουήλ. Ο λόγος αυτής της τιμωρίας δεν ήταν για λόγους ψυχολογικούς ή κτηνωδίας από την πλευρά του βυζαντινού ηγεμόνα. Η Βουλγαρία είχε επαναστατήσει επί Σαμουήλ και η τύφλωση ήταν συχνή τιμωρία προς τους επαναστάτες σύμφωνα με το δίκαιο της Ρωμανίας. Μετά από αυτή τη σκληρή τιμωρία όλοι οι στρατιώτες πήγαν στον Πρίλαπο όπου τους αντίκρισε ο σοκαρισμένος Σαμουήλ. Με τη σειρά του ο βούλγαρος τσάρος λιποθύμησε και όταν συνήλθε ζήτησε ένα ποτήρι παγωμένο νερό. Όταν το ήπιε πέθανε από καρδιακή προσβολή.
Παρόλα αυτά δεν ήταν ο θάνατος του Σαμουήλ ούτε η ήττα στο Κλειδί που διέλυσε την Βουλγαρία ως κράτος. Αντιθέτως συνέχισε να αντιστέκεται για τέσσερα ακόμα χρόνια. Σίγουρα ο απρόσμενος θάνατος ενός σιδηρού ηγέτη ήταν τεράστιο πλήγμα για τη χώρα του, με τους διαδόχους του, Γαβριήλ Ραντομίρ και Ιβάν Βλαντισλάφ να στέκονται ανίκανοι να αντιμετωπίσουν τους Βυζαντινούς. Πάντως αξιοσημείωτο γεγονός είναι ότι πολλοί από τους βούλγαρους διοικητές παραδόθηκαν εθελοντικά στον βυζαντινό ηγεμόνα. Χρειάστηκαν άλλες δύο μάχες για να αντιμετωπιστεί η Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία που είχε από το 1015 ως τσάρο τον δολοφόνο και ξάδελφο του Γαβριήλ Ραντομίρ, τον Ιβάν Βλαντισλάφ. Ο νέος ηγεμόνας προσποιήθηκε πως υποτάσσεται στον Βασίλειο Β’ με αντάλλαγμα τον έλεγχο του Δυρραχίου, με καμία πλευρά εν τέλει να διατηρεί τις υποσχέσεις της, με τον πόλεμο να ξεσπά πάλι το 1015. Οι δύο τελευταίες μάχες (Μάχη στη Σέτινα και Μάχη στο Δυρράχιο, όπου σκοτώθηκε ο βούλγαρος μονάρχης) έκριναν και τις τελευταίες λεπτομέρειες σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο.
Πηγή εικόνας:wikimedia.commons
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου