Μια σύγκρουση με πολλές φάσεις. Αυτοί ήσαν οι Βυζαντινο-Βουλγαρικοί Πόλεμοι που συγκλόνισαν τα Βαλκάνια από το 681 έως το 1018, περίοδος ακμής και πτώσης της Α’ Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Όλα ξεκίνησαν με την εγκατάσταση των Βουλγάρων του Ασπαρούχ τα χρόνια βασιλείας του Κωνσταντίνου Δ’, όπου είδε τον αιώνιο αντίπαλο των Βυζαντινών να επεκτείνεται μέχρι τα Σκόπια, κάνοντας τα πρωτεύουσα του νέου κράτους. Αυτή ήταν η αρχή διαμοιρασμού των Βαλκανίων ανάμεσα στους πρώτα παγανιστές και τουρκόφωνους Βουλγάρους και τους απογόνους των Ρωμαίων στην Ανατολή. Από τότε πέρασαν και περίοδοι συμμαχιών με τον Ιουστινιανό Β΄ να επανέρχεται στην εξουσία με την βοήθεια των Βουλγάρων.
Πάμε τώρα πολύ μπροστά στο χρόνο και στα χρόνια του Νικηφόρου Β΄ Φωκά. Στην εποχή του οι μέρες συνεργασίας επί Ιουστινιανού Β΄ ήταν μια μακρινή ανάμνηση. Οι εκχριστιανισμένοι επί Πατριαρχείας Φωτίου Βούλγαροι, ονειρεύονταν το στέμμα των Ρωμαίων αυτοκρατόρων. Έτσι ο Νικηφόρος Β΄ κατέστρωσε ένα πανούργο σχέδιο. Ζήτησε από τον Σβιατοσλάβ Α΄ των Ρως να επιτεθεί στην Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία έναντι αδρής αμοιβής, όπου νίκησε σε μάχη τον Βόρι Β΄ και κράτησε την χώρα για τον εαυτό του. Μετά από συγκρούσεις με τους Ρως όπως η λεηλασία της Φιλιππούπολης και την πολιορκία της Αδριανούπολης, ο Ιωάννης Α’ Τσιμισκής ή Κουρκούας τον νίκησε και τον πολιόρκησε στο Δορόστολον (σημερινή Σιλίστρα) και τον ανάγκασε να συνθηκολογήσει. Έτσι η Βουλγαρία ενσωματώθηκε στους Βυζαντινούς. Μα πώς όμως φτάσαμε στη Μάχη του Σπερχειού;
Απλούστατα λίγα χρόνια αργότερα στη Δυτική Βουλγαρία ξέσπασε επανάσταση όπου επανακτήθηκε τμήμα της Ανατολικής Βουλγαρίας από τον Σαμουήλ, Τσάρο των Βουλγάρων. Μάλιστα σύμφωνα με τον Σκυλίτζη εκστράτευσε κατά της Θεσσαλονίκης και χώρισε τον στρατό του σε σώματα για εφόδους και έστειλε εκστρατευτικό σώμα προς την ίδια την Θεσσαλονίκη. Ο δούκας Γρηγόριος ο Ταρονίτης όταν έμαθε τα σχέδια του Σαμουήλ, έστειλε τον γιο του Ασώτιο, να κατασκοπεύσει και να κάνει αναγνώριση του εχθρού. Ο Ασώτιος όμως ήρθε σε σύγκρουση με τον εχθρό και συγκεκριμένα την οπισθοφυλακή μόνο και μόνο για να βρεθεί σε ενέδρα. Μαθαίνοντας τα νέα ο πατέρας του ήρθε γρήγορα για να τον γλυτώσει από την αιχμαλωσία, αλλά περικυκλώθηκε από τους Βουλγάρους και έπεσε γενναία. Όταν ο θάνατος του δούκα έφτασε στον Βασίλειο Β΄, έστειλε έναν από τους πιο πετυχημένους του στρατηγούς, τον μάγιστρο και επί του κανικλείου Νικηφόρο Ουρανό ως Δομέστικο των Σχολών της Δύσης.
Όταν ο Νικηφόρος Ουρανός έφτασε στη Θεσσαλονίκη έμαθε ότι ο Σαμουήλ είχε διασχίσει τα Τέμπη και τον Πηνειό, όπου πέρασε από τη Θεσσαλία, τη Βοιωτία, την Αττική και μετά στην Πελοπόννησο μέσω του Ισθμού της Κορίνθου, καταστρέφοντας και λεηλατώντας στο πέρασμα του. Ο Ουρανός έφτασε στη Λάρισα όπου άφησε τον εξοπλισμό και με το στρατό του απελευθερωμένο από το έξτρα βάρος διέσχισε την Θεσσαλία, την πεδιάδα των Φαρσάλων και τον ποταμό Απιδανό με εξαναγκασμένες πορείες και στρατοπέδευσε στον Σπερχειό, απέναντι από τον Σαμουήλ.
Το βράδυ της επίθεσης έπεφτε καταρρακτώδης βροχή και το ποτάμι είχε φουσκώσει και υπερχείλισε τις όχθες. Ο Νικηφόρος Ουρανός πήγαινε πάνω – κάτω με το άλογο μέχρι να βρει ένα πέρασμα και όταν μετά από επιμονή και υπομονή το εντόπισε, μάζεψε το στρατό και συνέβη αυτό που αποκαλείται Μάχη του Σπερχειού το 997. Για μένα δεν ήταν παρά η σφαγή των Βουλγάρων που δεν μπόρεσαν να αντισταθούν, καθώς δεν ήταν μάχη σε παράταξη αλλά έφοδος στο στρατόπεδο τους. Ο Σαμουήλ και ο γιος του Ρωμανός έλαβαν σοβαρά τραύματα και απέφυγαν τα χειρότερα με το να κρυφτούν ανάμεσα στους νεκρούς και διέφυγαν στη διάρκεια της νύχτας από μέσω των Αιτωλικών Βουνών και της Πίνδου πίσω στη Βουλγαρία.
Τι συνέβη μετά τη Μάχη του Σπερχειού; Ο Σαμουήλ είχε δει το πρώτο σοβαρό πλήγμα αλλά ακόμα δεν είχε έρθει το τέλος. Έτσι απελευθέρωσε τον Ασώτιο και τον πάντρεψε με την ερωτευμένη κόρη του Μιρόσλαβα. Μετά τον γάμο τους έστειλε στο Δυρράχιο για να εξασφαλίσει την ασφάλεια της περιοχής, αλλά πάλι σύμφωνα με τον Σκυλίτζη έπεισε τη γυναίκα του να φύγουν με βυζαντινό πλοίο για την πρωτεύουσα, όπου παρέδωσαν επιστολή του κυβερνήτη της πόλης Ιωάννη Χρυσήλιου να παραδώσει την περιοχή στο Βυζάντιο με αντάλλαγμα αυτός και οι γιοι του να πάρουν το τιμητικό αξίωμα του πατρίκιου, Με αυτή τους τη γενναία πράξη ο Βασίλειος Β’ έκανε τον Ασώτιο μάγιστρο και την Μιρόσλαβα την τίμησε με τον σπουδαίο τίτλο της ζωστής πατρικίας.
Σύμφωνα τώρα με το Cambridge New Medieval History, ο Βασίλειος Β΄ εισέβαλε το 1002 στον Κάτω Δούναβη και πολιόρκησε το Vidin και οι υπερασπιστές παραδόθηκαν μετά από οχτώ μήνες. Ο αυτοκράτορας ενίσχυσε τις άμυνες της πόλης, με την λογική να χρησιμοποιηθεί ως προκεχωρημένο φυλάκιο στα νώτα του εχθρού. Η παράδοση τώρα του Δυρραχίου μπορεί να άλλαξε τις ισορροπίες αλλά δεν επέφερε το θανάσιμο πλήγμα στην Βουλγαρία, καθώς τα Σκόπια που είχε καταλάβει ο Βασίλειος Β΄ επέστρεψαν στον Σαμουήλ. Το Δυρράχιο ήταν αποκομμένο αν και δεν είχε χαθεί ολοκληρωτικά. Ο ηγεμόνας της Διόκλειας, του πριγκιπάτου βόρεια της πόλης, ήταν προικοδοτούμενος από τον Σαμουήλ με όλη τη γη του Δυρραχίου. Ο πρίγκιπας Ιωάννης Βλαδίμηρος είχε εξαναγκαστεί σε υποτέλεια στον Σαμουήλ και μετά από ένα διάστημα φυλάκισης στην Πρέσπα, παντρεύτηκε την κόρη ενός συγγενή του Βούλγαρου Τσάρου.
Έτσι η Μάχη του Σπερχειού επέφερε σοβαρά πλήγματα στην Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία και κλόνισε το ηθικό της, μα το τέλος θα ερχόταν μονάχα με την Μάχη στο Κλειδί το 1014. Στο επόμενο άρθρο θα εξετάσουμε την Μάχη στο Κλειδί και γιατί δεν έπεσε αμέσως η Βουλγαρική Αυτοκρατορία ακόμα και αν ο Βασίλειος Β΄ τύφλωσε τον στρατό του Τσάρου.
Πηγή εικόνας: protothema.gr
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου